Uroczystość patriotyczna w Niedziałkach

5 lipca 2026 r. trzynastoosobowa delegacja MKH im. AK ZR uczestniczyła w uroczystości upamiętniającej 73. rocznicę wymordowania ostatniego Oddziału Żołnierzy Niezłomnych pod dowództwem por. Wacława Grabowskiego „Puszczyka”. W ten sposób oddaliśmy hołd Bohaterom, którzy do końca pozostali wierni przysiędze wojskowej i zapłacili najwyższą cenę walcząc o Niepodległą Polskę.

Dokładnie 5 lipca 1953 r. żołnierze Narodowego Zjednoczenia Wojskowego prowadzącego walkę z aparatem komunistycznego terroru w powiatach: mławskim, przasnyskim, działdowskim i ciechanowskim stoczyli swoją ostatnią walkę. Żołnierze „Puszczyka” wielokrotnie kwaterowali w miejscowości Niedziałki, gdzie mieli przygotowany specjalny schron. Informację o miejscu pobytu oddziału przekazał funkcjonariuszom Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Mławie jeden z konfidentów komunistycznych. Operację likwidacji ostatniego oddziału Żołnierzy Wyklętych na Mazowszu Północnym rozpoczęto około godz. 15.00 w dniu 5 lipca 1953 roku. Zgodnie z opracowanym planem, funkcjonariusze z  1. Brygady Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego otoczyli wskazane przez informatora zabudowania. Partyzanci podjęli dramatyczną próbę przebicia się przez kordon żołnierzy KBW oraz funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej. Jednak, po półtoragodzinnej walce z przeważającymi siłami wroga, wszyscy zginęli. Por. Wacław Grabowski, ciężko ranny odłamkami granatu, gdy został wezwany do poddania się – odmówił. Według  relacji świadków miał odpowiedzieć: „Walczyłem 8 lat z komunistami i teraz wam się nie poddam”.

Wraz z dowódcą polegli również jego żołnierze: Antoni Tomczak ps. „Malutki”, Henryk Barwiński ps. „August”, Lucjan Krępski ps. „Jastrząb” i Piotr Grzybowski ps. „Rekin”. Dwóch ciężko rannych partyzantów – Feliksa Gutkowskiego ps. „Gutek” i Kazimierza Żmijewskiego ps. „Jan” – przewieziono do szpitala w Mławie, gdzie zmarli. Ciała poległych pochowano w nieznanym dotychczas miejscu.

Po zakończeniu Mszy Św. polowej, okolicznościowych wystąpieniach i Apelu Poległych złożyliśmy wiązankę kwiatów oraz zapaliliśmy znicz pod pomnikiem upamiętniającym poległych Bohaterów w miejscowości Niedziałki.

Na zakończenie uczniowie z Radzymina, wspólnie z prezesem Okręgu Warszawa–Wschód ŚZŻAK Mirosławem Widlickim i prezesem Koła AK w Ciechanowie Zbigniewem Majchrzakiem, wręczyli Osobom zasłużonym w kultywowanie pamięci o Żołnierzach Wyklętych wspaniałe dzieło pamiętnikarskie pt. „Opowiadanie Młodzika”. Książkę wydaną w 2024 roku z okazji 100. rocznicy urodzin płk. Mieczysława Chojnackiego „Młodzika” wręczyliśmy:

– Pani Oldze Grabowskiej, stryjecznej wnuczce por. Wacława Grabowskiego ps. „Puszczyka”, prezes Stowarzyszenia Historycznego Mazowsza Północnego – organizatora wczorajszej uroczystości,

– Ppłk. Marcinowi Dominiakowi, dowódcy 51. batalionu lekkiej piechoty wchodzącego w skład 5. Mazowieckiej Brygady Obrony Terytorialnej im. ppor. Mieczysława Dziemieszkiewicza ps. Rój,

– Pani Annie Cicholskiej, poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej,

– Państwu Barbarze i Pawłowi Serwanom ze Stowarzyszenia Rekonstrukcji Historycznej 79. pułku piechoty,

– Panu Ryszardowi Karpińskiemu, wójtowi Gminy Lipowiec Kościelny.

 

Opr. i zdjęcia W. Kolatorski